Književne novine Beograd, 1989.24 cm, 260 str.tvrdi povez, ćirilicaISBN: 8639101582POLOVNA KNJIGA / USED COPY\ Austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini su neposredno po atentatu u Sarajevu preduzele niz represivnih mjera usmjerenih protiv Srba, koje su uključivale fizičke likvidacije, hapšenja, deportovanja u logore, uzimanje uglednih ličnosti za taoce i ukidanje najvažnijih nacionalnih institucija. Vlasti su odlučile da zadaju konačan udarac svim srpskim društvima u zemlji i njihovim najistaknutijim predstavnicima. Progone civilnog stanovništva pratilo je zatiranje srpske duhovnosti i kulture.\ Najjačem udaru vlasti bili su izloženi srednjoškolci – simpatizeri i pristalice Mlade Bosne kojima je suđeno na više sudskih procesa. Potom su usledi\ \ la suđenja starijoj generaciji srpskih intelektualaca. Sudski procesi mladobosanskoj generaciji otkrili su da je ovaj pokret bio utemeljen „na širokoj osnovi i znatno većoj socijalnoj dubini“ nego što su vlasti mogle pretpostaviti. Bosna i Hercegovina bile su uoči rata isprepletene mrežom tajnih đačkih kružoka.\ Umesto da serija veleizdajničkih procesa, a posebno suđenje u Banjoj Luci, budu instrument opravdanja austrougarske agresivne politike na Balkanu i započinjanja rata 1914. godine, proces se pretvorio u suprotno. Postao je dobar povod jugoslovenskoj propagandi da diskredituje austrougarsku vlast, a monarhiju prikaže kao okrutnu državu koja se bezobzirno obračunavala sa političkim protivnicima. Neminovni istorijski zakoni pravde ipak su odneli pobjedu, uočio je svojevremeno Vojislav Besarović, dodajući kako je država u kojoj je vršen ovakav akt bezakonja protiv vlastitih građana bila osuđena da snosi posledice svojih postupaka i nestane sa lica zemlje.
